YOZLAŞAN DİLİMİZ

  

Sayın jürim, sayın hükümet takımı ve sevgili muhalefet takımım, ben muhalefet kanadının ikinci konuşmacısı Suzan HOFSTEDE. Benim görevim muhalefet kanadının argümanlarını sizlerle paylaşmak. Anadillere giren yabancı sözcüklerin, anadil üzerinde en az üç tane olumsuz etkisi olduğunu düşünüyoruz.

·              Öncelikle, anadillere giren yabancı sözcükler, milli kültürü güçsüzleştirir ve yozlaştırır.

Örneğin “modum düştü.” Tabirinin ne İngilizcede ne de Türkçede bir karşılığı bulunmamaktadır. İngilizcede ruh hâlini belirten “mood” sözcüğü, “mod” sözcüğünden farklı bir anlam taşımaktadır. Ayrıca, ne Türkçede ne de İngilizcede “mood” ya da “mod” düşmesi diye bir kavram bulunmamaktadır. Güzel Türkçemizde, canım sıkıldı, içim daraldı, ruhum karardı gibi birçok seçenek varken böyle anlamsız bir söz öbeğinin kullanılması, hiçbir iyi amaca hizmet etmemektedir.

Dil ve dilin doğru kullanılması hem zaman içinde dili güçlendirir, hem de milli değerlerin ve milli bağlılık duygusunun gelişmesinde rol oynar. Örneğin, köfte yerine “burger” denmesi. Köfte-ekmek bizim kültürümüzde de var olan bir yiyecek olmasına rağmen, hamburger sözünün yerleşmesi dilimiz üzerinde olumlu bir etki yaratmaz. Aynı şekilde, sebzeli pilav yerine “rizotto” demenin de çok anlamlı olduğunu düşünmüyorum.

·         Ayrıca, anadillere giren yabancı sözcükler, halk arasında iletişim kopukluğu ve anlam karmaşasına yol açar.

Şirketlerde çalışan ve yabancı sözcükler kullanarak modern bir görüntüye sahip olacağını ya da yabancı dil bilgisini kanıtlayacağını zanneden kişilerin kullanırlar. Örneğin: “Meeting set edelim”, “topless bluz” gibi kullanımlar farklı kesimlerden kişiler arasında iletişim sorunlarına yol açmaktadır. Yabancı dil bilgisi olmayan kişiler söyleneni anlamazken; yabancı dil bilgisini göstermeye çalışan kişiler de hem anlaşılamamakta, hem de gülünç duruma düşmektedirler.

·         Üçüncü olarak, belirtmek isterim ki anadillere giren yabancı sözcükler, milletimizin bağımsızlığı, saygınlığı ve benliğinin korunmasını engeller. Kendi dilini, iyi ve doğru bir biçimde kullanmayan, anadilinin yabancı sözcüklerle istilasına izin veren bir millet, uzun vaadede sosyal ve kültürel alanda da istilacı milletin değer ve özelliklerinin fark etmeden sahiplenecek, kendi kültüründen giderek uzaklaşacaktır.

Değerlerimizi korumak istiyorsak, dilimize sahip çıkmalı, onu çok iyi bilmeli, doğru kullanmalı, dilimizin çağın gereklerine uygun biçimde gelişmesi için çalışmalarımızı sürdürmeliyiz. Unutmamalıyız ki, güzel Türkçemiz, son derece zengin ve yaratıcılığa açık, kurallarla dolu bir dildir. Basit bir kök alarak ve buna ön ek ya da son ek ekleyerek, yeni sözcükler türetmek çok kolaydır. Örneğin, bil: bilgi, bilgin, bilgilendirme, bilgilendirilmiş, bilim, bilimsel, bilişsel, bilişim gibi çok sayıda sözcük türetmek mümkün.

Konuşmamı Ulu Önder Atatürk’ün şu anlamlı sözleriyle bitirmek istiyorum: “Dil kurumu, en güzel ve verimli bir iş olarak türlü bilimlere ait Türkçe terimleri belirlemiş ve bu suretle dilimiz yabancı dillerin etkisinden kurtulma yolunda esaslı adımını atmıştır.”

İkincisi ise, “Arkadaşlar, bizim ahenkli, zengin dilimiz, yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Ülkesini, yüksek bağımsızlığını korumasını bilen Türk ulusu, dilini de yabancı dillerin boyunduruğundan kurtaracaktır.”

Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

Suzan R. HOFSTEDE, 2019